မွတ္တိုင္သစ္...

ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဒံုးက်ည္လက္နက္ႏွင့္ ဆက္စပ္ပစၥည္မ်ား သယ္ေဆာင္လာသည္ဟု ယူဆရေသာ ေျမာက္ကိုရီးယား ကုန္တင္သေဘာၤ တစီးသည္ အေမရိကန္ ေရတပ္က တားျမစ္ေသာေၾကာင့္ မိခင္ႏုိင္ငံသို႔ လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ပတ္ခန္႔က လွည့္ျပန္ သြားခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ရွန္ဟုိင္းၿမိဳ႕ေတာင္ဘက္ ပင္လယ္ျပင္တြင္ M/V Light အမည္ရွိ ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာကို တာေ၀း မုိင္ ၃၅၀ ခန္႔အထိ ပစ္ခတ္ႏိုင္သည့္ ေ၀ဟင္ပစ္ ဒံုးက်ည္မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ား၊ နည္းပညာမ်ားကို သယ္ေဆာင္လာခဲ့ သည္ဟု သံသယ႐ွိ၍ အေမရိကန္ ေရတပ္ ဖ်က္သေဘၤာ McCompbell က တားျမစ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း New York Times ၏ ယမန္ေန႔က သတင္းတပုဒ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အဆုိပါအခင္းျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေန႔သည္ ေမလ၂၆ ျဖစ္ၿပီး သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ တရုတ္ႏိုင္ငံခရီးစဥ္အတြင္း တရုတ္ႏိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီးေနာက္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္မိတ္ဘက္ႏိုင္ငံမ်ားအျဖစ္ ေၾကညာခဲ့ခ်ိန္ႏွင့္လည္း တုိက္ဆုိင္ ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေန႔မတုိင္ခင္တရက္ကလည္း ေျမာက္ကိုးရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ံဳအီးလ္ သည္တရုတ္ သမၼတ ဟူက်င္း ေတာင္ ႏွင့္ ေဘဂ်င္းတြင္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ေသးသည္။

သံသယျဖစ္ဖြယ္ သေဘၤာသည္ ဗဟုိအေမရိကတုိက္ ႏုိင္ငံတခုျဖစ္သည့္ ဘလစ္ဇ္ (Belize) ႏုိင္ငံ အလံလႊင့္ထူထား သည့္အတြက္ တက္ေရာက္စစ္ေဆးရန္ ခြင့္ျပဳခ်က္ကို အေမရိကန္ေရတပ္က သက္ဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံသုိ႔ ေတာင္းခံခဲ့သည္။

ဘီလစ္ဇ္ ႏိုင္ငံက ခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ ေရတပ္ဖ်က္သေဘၤာက အဆုိပါသေဘၤာေပၚသုိ႔ တက္ေရာက္ စစ္ေဆး ရန္ ၄ ႀကိမ္တုိင္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း ၄င္းကုန္တင္သေဘၤာေပၚရွိ ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာသားမ်ားက ခြင့္မျပဳခဲ့ေပ။

ထုိ႔ေနာက္ အဆုိပါသေဘၤာသည္ ေရွ႕ဆက္မသြားေတာ့ဘဲ ပင္လယ္ျပင္ထဲတြင္ ရပ္တန္႔ေနခဲ့သည္။ ၄င္းေနာက္ ရက္ အနည္းငယ္အၾကာ အေမရိကန္ ၿဂိဳဟ္တုမ်ား၊ ေထာက္လွမ္းေရး ေလယာဥ္မ်ား၏ ေစာင့္ၾကည့္မႈေအာက္တြင္ မိခင္ ဆိပ္ ကမ္း သို႔ ျပန္လည္ဆုိက္ေရာက္သြားခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

ယခုျဖစ္ရပ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အရပ္သားအစုိးရတက္ၿပီးေနာက္ ႏ်ဴကလီးယား စစ္လက္နက္ ပစၥည္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပထမဆံုး သံသယျဖစ္ေစခဲ့မႈလည္း ျဖစ္သည္။

ယင္း ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံကလည္းေကာင္း၊ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံမွ လည္း ေကာင္း၊ သက္ဆုိင္ရာ ႏွစ္ႏိုင္ငံႏွင့္ အဓိကမဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ တရုတ္ႏိုင္ငံကလည္းေကာင္း သတင္းထုတ္ျပန္ျခင္း မရွိေသးေပ။

အေမရိကန္ေရတပ္အေနျဖင့္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာေပၚသို႔ အင္အားသံုး၍ တက္ေရာက္ရွာေဖြမႈ မရွိခဲ့ျခင္းမွာ ကိုရီးယားကြ်န္းဆြယ္တည္ၿငိမ္ေရးကို ေရွးရႈ ၍ျဖစ္ေၾကာင္း အေမရိကန္အရာရွိတဦးကို ကိုုးကားၿပီး New York Times တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ေမလ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ အာဆီယံကုိယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီသုိ႔ေရာက္ေနၿပီး အေမရိကန္ သမၼတ အုိဘားမား ၏ ထိပ္တန္း ႏ်ဴကလီးယားဆုိင္ရာအႀကံေပးအရာရွိကလည္း ယင္းေျမာက္ကိုရီးယား သေဘာၤျပႆနာကိုရွင္းျပ၍ ဗီယက္နမ္၊ ထုိင္း၊ အင္ဒုိနီးရွား၊ မေလးရွားႏိုင္ငံမ်ားမွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကို ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ဆုိင္ရာ မျပန္႔ပြားေရး ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ရန္ တုိက္တြန္းခဲ့သည္။

ထုိ႔အျပင္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အေမရိကန္အရာရွိက ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ဦးတည္ေနသည့္ သံသယျဖစ္ဖြယ္ ေျမာက္ကုိရီးယား သေဘၤာ၏ ဓာတ္ပံုထုတ္ျပကာ ျမန္မာအပါအ၀င္ အာဆီယံကုိယ္စားလွယ္မ်ားကို ကုလသမဂၢဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၈၇၄ ကိုေလးစားလုိက္နာရန္ သတိေပးေျပာၾကား ခဲ့သည္။

အဆုိပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္လည္း ပါ၀င္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ေျမာက္ကိုရီးယားမွ ဒံုးက်ည္ႏွင့္ ဒံုးက်ည္ ဆုိင္ရာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ၀ယ္ယူေနသည္ဟူသည့္ အေမရိကန္၏ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို ျငင္းဆုိကာကြယ္ ေျပာၾကားသြားေၾကာင္း အေမရိကန္အရာရွိကို ကိုးကားၿပီး New York Times က ေရးသားသည္။

ႏ်ဴကလီးယားစမ္းသပ္မႈလုပ္ခဲ့သည့္ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံ၏ မသကၤာဖြယ္ရွိေသာ ယာဥ္၊ သေဘၤာမ်ားကို အခ်ိန္မေရြး စစ္ေဆးပိုင္ခြင့္ရွိသည္ဟူသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၈၇၄ ကုိ ၂၀၀၉ ခုနွစ္တြင္ ကမာၻ႔ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးက ခ်မွတ္ခဲ့ သည္။

၄င္းဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ အေမရိကန္ေရတပ္ က ယခုကဲ့သုိ႔ စစ္ေဆးရန္ႀကိဳးစားခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ေျမာက္ကုိရီးယား၏ တာေ၀းပစ္ ဒံုးက်ည္လက္နက္ဆုိင္ရာ နည္းပညာႏွင့္ ႏ်ဴကလီးယား ဆက္စပ္ပစၥည္းမ်ားကို ျမန္မာႏုိင္ငံ က ၀ယ္ယူရန္ႀကိဳးစားခဲ့သည့္ သံသယမ်ား ယခင္ကလည္းျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။

၂၀၀၉ ခုနွစ္က ျမန္မာေရပိုင္နက္ကိုဦးတည္လာခဲ့ေသာ ေျမာက္ကိုရီးယားသေဘၤာ Kang Nam (1) သည္ အေမရိကန္ ေရတပ္က ေနာက္ေယာင္ခံ ဖိအားေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ မိခင္ႏိုင္ငံဘက္သုိ႔ ျပန္လည္လွည့္ျပန္ သြားခဲ့ဖူးသည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္လည္း ျမန္မာႏွင့္ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံတုိ႔ ၂ ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ထူေထာင္ၿပီး လပိုင္း အၾကာ တြင္ ေျမာက္ကုိရီးယားသေဘၤာတစီးသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သီလ၀ါ ႏုိင္ငံတကာ သေဘၤာဆိပ္ကမ္းသို႔ ဆုိက္ေရာက္ လာ ခဲ့ဖူးသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံနွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ဆံေရးကို အေမရိကန္ကလည္း အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ရာ အထူး သျဖင့္ တရားမ၀င္လက္နက္ႏွင့္ နည္းပညာ ဖလွယ္သည့္ကိစၥအေပၚ အထူးအာရံုစိုုက္လ်က္ရွိသည္။

မၾကာေသးခင္က ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔လာေရာက္ခဲ့ေသာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၏ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂြ်န္မက္ကိန္း က လည္း ျမန္မာအစုိးရ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ေတြ႔ဆံုစဥ္ ျမန္မာႏွင့္ေျမာက္ကိုရီးယားတုိ႔၏ ကန္႔သတ္လက္နက္ ဆုိင္ရာ သိုသိပ္ေသာဆက္ဆံေရးကိစၥမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အေမရိကန္၏ စိုးရိမ္မႈကို ျပသခဲ့သည္။

ထုိ႔အျပင္ ဂြ်န္မက္ကိန္းက ျမန္မာအစုိးရ အေနနွင့္လည္း ကုလသမဂၢ က ခ်မွတ္ထားေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၈၇၄ ကုိေလးစား လုိက္နာရန္လည္း သတိေပးေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာအစုိးရဘက္ကလည္း ႏ်ဴကလီးယားဆုိင္ရာစြပ္စြဲခ်က္မ်ား မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ဂြ်န္မက္ကိန္းကိုတုံ႔ျပန္ေျပာဆုိ ခဲ့သည္။